دی ۳۰ ۱۳۹۸ 0نظر
مرکز لجستیک

آشنایی با تعاریف و مفاهیم لجستیک

علی‌رغم افزایش توجه پژوهشگران و فعالین اقتصادی بخش‌های دولتی و خصوصی به مساله لجستیک ، متاسفانه تعاریف و ترمولوژی یکسان و مورد اجماعی در خصوص این مباحث، بین محققان و سایر افراد درگیر در حوزه لجستیک وجود ندارد. در این مقاله قصد داریم به طور خلاصه، به طرح موضوع استانداردسازی تعاریف، مصادیق، واژه شناسی و سلسله مراتب اصطلاحات حوزه‌ی لجستیک بپردازیم لطفا با ما همراه باشید:
حوزه لجستیک با وجود قدمت و اهمیت روز افزون خود، فاقد یک استاندارد و رویه مورد اجماع در خصوص واژگان و اصطلاحات مربوط به این بحث است. اصولا پژوهشگران و نویسندگان این عرصه و به تبع آنها مسئولین و فعالان صنعت لجستیک ، از کلمات و واژگان مختلفی برای اظهار نظر درباره مسائل لجستیک استفاده می‌کنند که این واژگان گوناگون در مواردی دارای هم‌پوشانی و معناهای مشابه‌ هم و در مواردی نیز، دارای تفاوت‌های گسترده معنایی است.
بدیهی است در بسیاری مواقع، با مطالعه واژه‌ی به کار رفته در یک مقاله یا کتاب و یا حتی با شنیدن یک اصطلاح فنی در حوزه لجستیک از زبان یک مسئول دولتی، نمی‌توانید اطمینان کامل داشته باشید که دارای درک یکسانی با گوینده و نویسنده، نسبت به آن واژه خاص هستید.
علت این گستردگی و عدم اجماع بر تعاریف لجستیکی ، به دو دلیل مهم مربوط است. نخست آنکه به دلیل پیشرفت و توسعه سریع مسائل حوزه لجستیک ، کمتر فرصت ایجاد وفاق بر روی یک عبارت و یا کلمه بین محققان صورت می‌گیرد و دائما شکل‌ها و حالت‌های جدیدتری از لجستیک معرفی می‌شوند.
دومین دلیل، تفاوت و گستردگی واژگانی این حوزه است. می‌توان گفت تمام کشورها و مناطق دنیا، به نحوی در بخش لجستیک دخیل هستند و بنا بر مقتضیات محلی، جغرافیایی و فرهنگی خود، به طرح و ابداع فرم‌هایی از مراکز لجستیکی پرداخته که الزاما با مناطق و کشورهای دیگر یکسان نیست و این موضوع نیاز به خلق اصطلاحات لجستیکی گوناگونی دارد.
با این همه، ضرورت دارد که یک وحدت رویه و استاندارد مورد وثوق برای همه افراد مرتبط با مباحث و فعالیت‌های لجستیکی وجود داشته باشد که این مقاله تلاشی اجمالی در این خصوص است.

در جدول زیر تعدادی از واژگان و اصطلاحاتی که برای مراکز لجستیکی توسط نویسندگان مختلف به کار رفته را نشان می‌دهد:

R اصطلاح فنی معادل فارسی
۱ Logistics Centers مرکز لجستیکی
۲ Air cargo port بندرگاه هوایی
۳ Bulk terminal پایانه بار عمده
۴ Container yard محوطه کانتینرها
۵ Distribution center مرکز توزیع
۶ Dry port بندر خشک (بندرداخلی)
۷ Freight village دهکده حمل بار
۸ Gateway درگاه
۹ Hinterland terminal ترمینال پس‌کرانه
۱۰ Industrial park شهرک صنعتی
۱۱ Inland clearance depot انبار ترخیص داخلی
۱۲ Inland customs depot گمرک داخلی
۱۳ Warehouse انبار گمرک
۱۴ Urban distribution center مرکز توزیع شهری

 

تعریف برخی از واژه‌های معادل مرکز لجستیکی :

۱٫ Inland waterway port بندر آبراه داخلی :

وجود این نوع بنادر در بحث لجستیک دریایی ، مفهوم تازه‌ای نیست ؛ بلکه یک ابزار مفید و کاربردی برای انتقال بارهای فله‌ای است. در واقع این گونه بنادر، در ساحل رودخانه‌ها و یا آبراهه‌های داخلی، که به آب‌های آزاد و دریا متصل هستند ساخته و احداث می‌شوند و با توجه به موقعیت مکانی و حجم کالای منتقل شده، به عنوان یک بندر داخلی به حساب می‌آیند.

بندر آبراه داخلی
بندر آبراه داخلی

۲٫ Air cargo port بندرگاه هوایی :

بندرگاه هوایی ، در واقع پایانه‌هایی درکنار امکانات مسافری هستند که معمولا برای کالاهای با ارزش و دارای تاریخ انقضاء استفاده می‌شوند، اما کم‌کم در حال بدل شدن به پایانه‌های حمل بار اختصاصی نیز هستند. در این گونه بندرگاه‌ها ، تسهیلاتی نظیر گمرک و امکانات توزیع و گاهی تولیدی وجود دارد.

۳٫ Distribution center مراکز توزیع :

مراکز توزیع ، نوع خاصی از پایانه‌های اینترمدال ( متقابل ) هستند که در فضای آن، زنجیره‌ای از عملیات‌ ایجاد کننده ارزش افزوده بر روی بار را به انجام می‌رسانند. فعالیت‌های این مراکز، توسط شرکت‌های حمل و نقل جاده‌ای پشتیبانی می‌شود.
این فعالیت‌ها عبارتند از:
• انتقال (Transfers ) :که به معنای انتقال کالا از بسته‌های دریایی و کانتینرها، به کانتینرهای داخلی و مخصوص حمل با کامیون می‌باشد.
• بارانداز متقاطع یا کراس داکینگ (Cross docking ) : در این باراندازها، بارهای وارداتی بدون انبارکردن مستقیما به فروشگاها و مراکز توزیع نهایی فرستاده می‌شوند.
• انبارداری ( Warehousing ) : روشی استاندارد و معمولی است، که هنوز در بسیاری از مراکز توزیع صورت می‌گیرد و به عنوان نقاط یا بخش مهمی از زنجیره تامین برای ترکیب و جداسازی کالا محسوب می‌شود.

مراکز توزیعی
مراکز توزیعی

۴٫ Logistics center مرکز لجستیکی :

این شهرک‌ها به منظوری طراحی و ساخته می‌شوند تا امکان مدیریت بهتر بر فعالیت‌هایی مرتبط با حمل‌ونقل و جابجایی بار را به وجود آورند.
مراکز لجستیکی ، به عنوان ترویج دهنده روش‌هایی نظیر فعالیت‌های زیر شناخته می‌شوند:
• یک کاسه‌سازی بارهای یک مشتری (local consolidation ) : به این معنا که بارهای مختلف یک مشتری، از تولیدکنندگان مختلف دریافت و در یک نقطه سَرجمع شده و به صورت یک‌کاسه به مقصد ارسال شود.
• حمل و نقل چندگانه (intermodal transportation ) : در این مراکز، وسایل مختلفی برای حمل و جابجایی کالا وجود دارد.
• فعالیت‌های اقتصادی منطقه‌ای ( regional economic activity )

مرکز لجستیک
مرکز لجستیک

۵٫ Freight village دهکده حمل بار :

منطقه‌ای که برای شماری از فعالیت‌های لجستیکی و ترابری به وجود آمده است و با اینکه ممکن است الزاما مشترک نباشند، اما به جهت ایجاد هم‌افزایی و بهره‌وری بیشتر، با هم هماهنگ می‌شوند. ویژگی مشخص این مراکز، پایانه‌های مختلط و دسترسی‌های مشترک برای امکانات و خدمات است.

 

۶٫ Dry port بندر خشک یا بندر داخلی :

در بنادر خشک ، تمام فعالیت‌های یک بندر، به جز بارگیری و حمل‌ونقل دریایی انجام می‌شود. در واقع بندر خشک ، یک منطقه درون سرزمینی است که مستقیم با جاده یا راه آهن به بندر دریایی متصل می‌شود. بندر خشک دارای امکانات حمل‌ونقل و انبارداری مناسبی است که باعث می‌شود به عنوان یک حلقه واسطه بین مراکز مصرف و بنادر ساحلی عمل کند.

بندر خشک
بندر خشک

۷٫ Bulk terminal پایانه بارهای عمده :

این مراکز، بندرگاه‌هایی اصلی، با حجم وسیع و ارتباطات باری جهانی هستند. منظور از واژه‌ی عمده، حجم بالای بار است. بار با حجم بالا، وارد این پایانه‌ها شده و جهت ترابری به حجم‌های کوچک‌تر تقسیم می‌شود. این پایانه‌ها با نواحی انبارهای زمینی، بارگیری و تخلیه بار سریع، استفاده فشرده از فناوری اطلاعات و حمل‌ونقل هوشمند شناخته می‌شوند.

پایانه بارهای عمده
پایانه بارهای عمده

کلام آخر:

به جهت حوصله محدود این محتوا، امکان پرداخت دقیق و کامل به تمامی معادل‌های مراکز لجستیکی وجود ندارد و تنها طرح موضوع و معرفی چند معادل صورت گرفت و نیاز است محققان حوزه لجستیک ،تلاش مبسوط‌تری در این خصوص انجام دهند.
از اینکه این محتوا را مطالعه نمودید از شما سپاسگزاریم.

دسته بندی‌ها: ,

نوشتن یک نظر یا پاسخ به یک نظر