مرکز لجستیک و لجستیک پارک چیست ؟

در عصر مدرن، سیستم‎های تدارکات و پشتیبانی تجارت، درصدد کاهش هزینه‎ها و بهبود فرآیند های سرویس دهی خود هستند .بهبود این فرآیندها باعث کاهش زمات تردد کامیون ها و وسائط نقلیه، کاهش آسیب رسیدن به کالا، کاهش زمان ذخیره سازی بیشتر کالا، استفاده بهتر از فضا و ارایه و توزیع سریع و ممکن به بازارهای مصرف است. پارک لجستیک در واقع منطقه ای مشخص است که اپراتورها و کاربران مختلف همه فعالیت های مربوط به حمل و نقل، تدارکات و توزیع کالا را عهده دار هستند. به عبارت دیگر، پارک یا سایر مراکز لجستیک، پهنه‎ای است که دارای امکاناتی برای فعالیت های حمل و توزیع کالا و سایر خدمات پشتیبانی، به جز فعالیت های اقتصادی است .
پارک های لجستیکی، در راستای سیاست های ارایه مطلوب ، تسهیلات تجاری و با هدف ارایه خدمات لجستیکی با کیفیت و کارایی بالا، احداث می شوند. این مکان‎ها، سبب تجمیع بخش های مختلف صنعت لجستیک از قبیل پارک کامیون، شرکت های حمل ونقلی، انبار کانتینر ، بخش های لجستیکی، مرکز فن آوری و پروسه توزیع در یک مکان می گردند. هر یک از این بخش ها، از اهمیت بالایی در شبکه حمل ونقل برخوردار می باشند.

طراحی لجستیک پارک

عوامل موثر در انتخاب مکان مراکز لجستیک چیست؟

– علاقه مندی به توسعه در مکان هدف
– وجود مزیت قیمت رقابتی
– محیط فیزیکی مناسب
– دارا بودن زمینه تولید صنعتی با تکنولوژی پیشرفته
– امکان سرمایه گذاری خارجی
– زیرساخت و امکانات و تجهیزات مناسب ترمینال‌ها
– امکان اجرای برنامه های توسعه منابع انسانی
– وجود مراکز تحقیق و توسعه
– زیرساخت های فناوری اطلاعات بندر
– قیمت زمین
– میزان مهارت نیروی کار
– سطح دستمزدها
– تکنولوژی اطلاعات موجود
– وضعیت شهرهای اطراف

توسعه لجستیک پارک‎ و مراکز لجستیک کشور

در حال حاضر تقاضا برای هر یک از مراکز لجستیک در حال افزایش است؛ این افزایش ناشی از چهار عامل اصلی جهانی سازی اقتصاد، نیاز به انتقال سریع محصولات، بهبود کسب وکار و تولید و مدیریت زنجیره تدارکات یکپارچه است. به عنوان نمونه، طی سال های اخیر، به منظور ایجاد محیطی مطلوب برای رشد اقتصادی، کشورهای آسیای شرقی و حاشیه خلیج فارس اقدام به توسعه قطبهای لجستیکی نموده اند.

عباس آخوندی - پارک لجستیک

بر همین اساس، ایران در سال ۱۳۹۷ اقدام تهیه و ابلاغ سند آمایش مراکز لجستیک کرد. بر اساس این سند، مراکز لجستیک باید در ۴ سطح طراحی و اجرا شوند. سطح اول شهر لجستیک است که در این اسناد پیشنهاد ۴ شهر بزرگ لجستیک (چابهار، تهران، بندرعباس، بندر امام خمینی) مطرح شده است. سطح دوم، دهکده لجستیک است که ۱۴ دهکده لجستیکی در این اسناد پیشنهاد شده است. سطح سوم پارک لجستیک است که در طرح آمایش لجستیک، ۱۲ پارک لجستیک عمومی و ۱۸ پارک لجستیک کشاورزی پیشنهاد شده است. و در سطح چهارم مراکز لجستیک مرزی قرار دارند که ۱۰ مرکز لجستیک مرزی در این طرح در نظر گرفته شده است.

دسته بندی مراکز لجستیک

تعاریف مراکز لجستیک کشور:

شهر لجستیک

پیشرفته‎ترین و بالاترین سطح عملکردی مراکز لجستکی هستند. حیطه فعالیت شهر لجستیک غالبا در مقیاس بین‌المللی (صادرات،‌ واردات،‌ ترانزیت و صادرات مجدد) است و‌ به عنوان دروازه اصلی ورود و خروج کالا در کشور فعالیت می‌کنند. شهرهای لجستیکی عموما در مناطق آزاد یا مناطق ویژه اقتصادی احداث می‌شوند و نیازمند زیرساخت های عظیمی همچون فرودگاه و بندر هستند.

دهکده لجستیک

این مراکز لجستیکی، با ظرفیت و سطح عملکردی بالا،‌ دارای حیطه فعالیت و گستره غالبا بین‌المللی (صادرات،‌ واردات،‌ ترانزیت)،‌ دارای بندر خشک و دسترسی به خطوط ریلی و جاده‌ای‌ هستند. دهکده لجستیک جهت ترکیب، توزیع، تخلیه، بارگیری، نگهداری، خدمات ارزش افزوده، بازرسی‌های قانونی جابجایی کالا و انجام تشریفات و کنترل‌های گمرکی فعالیت می‌نماید. (بندر خشک منطقه‌ای محصور در داخل دهکده لجستیک است که جهت ترکیب،‌ توزیع، ‌تخلیه، بارگیری، نگهداری،‌ بازرسی‌های قانونی مربوط به جابجایی و انجام تشریفات و کنترل‌های گمرکی مرتبط با کالاهای بین‌المللی فعالیت ‌‌می‌نماید.)

پارک لجستیک عمومی

مراکز لجستیکی دارای حیطه فعالیت و گسترده کشوری هستند که دارای پایانه چندوجهی هستند. پارک لجستیک عمومی به انواع مختلف گروه‌های کالایی،‌ خدمات لجستیک (ترکیب، توزیع، تخلیه، بارگیری، نگهداری، بازرسی‌های قانونی مربوط به جابجایی کالا و خدمات ارزش افزوده) ارائه می‌نماید.

پارک لجستیک تخصصی

مراکز لجستیکی هستند که تمرکز آنها بر فعالیت‌های یک گروه کالایی خاص در حوزه توزیع، تخلیه، بارگیری، نگهداری و دیگر خدمات ارزش افزوده تخصصی گروه کالایی است.

مرکز لجستیک مرزی

مراکز لجستیک مرزی، مرکز لجستیکی است که در منطقه مرزی واقع است و امکانات و خدمات لجستیک مورد نیاز را برای صادرات، واردات و ترانزیت فراهم می‌کند. گمرک، مرزبانی، سازمان ملی استاندارد، سازمان حفظ نباتات کشور و به طور کلی تمامی سازمان‌های ذی‌ربط در ورود و خروج کالا خدمات خود را به طور متمرکز و یکپارچه در این مرکز ارائه می‌کنند.

لجستیک پارک ایران

خدمات اصلی مراکز لجستیک چیست؟

مراکز لجستیک دارای ۴ دسته خدمات هستند:

۱- امکانات و خدمات زیربنایی

شامل معابر، ارتباطات، انرژی، آب، فاضلاب و …

۲- خدمات لجستیک پایه

خدمات حمل و نقل چند وجهی، تخلیه و بارگیری، جابه‌جایی بار و تغییر ناوگان، انبارهای باز خشک فله، نگهداری مایعات در مخازن ویژه، نگهداری عمومی کالا، نگهداری سفارشی کالاو خدمات پایه توزیع

۳- خدمات ارزش افزوده

تجمیع بار خرد، کنترل کیفی، بسته‎بندی، بازرسی، تخلیه و بارگیری کانتینر، عملیات بار فله و بار عمومی غیر کانتینری، ترخیص کالا، فورواردینگ، خدمات تعمیر و استقرار وسایل نقلیه باری، خدمات تعمیر و نگهداری کانتینر، تامین سوخت، اطلاعات و خدمات ارتباطی

۴- خدمات مالی و تجاری

خدمات بانکی، بیمه‎ای، امنیتی، اقامتی و درمانی

 

تهیه طرح لجستیک پارک چه فرآیندی دارد ؟

مرحله اول: طرح امکان سنجی و توجیه اقتصادی پارک لجستیک

در گام نخست، طرح امکان‌سنجی و توجیه اقتصادی تهیه می‌شود. در این مرحله با نیازسنجی و بررسی دقیق شرایط اقتصادی کشور و منطقه همچنین شرایط مالی سرمایه گذار و همچنین پتانسیل‎های اقتصادی منطقه، این مطالعات تهیه می‍شود. در این بخش از مطالعات، نیاز منطقه و همچنین مساحت‎های مورد نیاز هر بخش و همچنین روش‎های تامین مالی و چگونگی بازگشت سرمایه به طور دقیق بررسی می‌شود.

مرحله دوم: طرح آماده‌سازی پارک لجستیک

بعد از تایید طرح در کمیسیون‎های مربوطه در گام بعدی طرح آماده‎سازی اراضی لجستیک پارک تهیه می‌شود. در این بخش ، طراحی زیرساخت ها (شبکه انتقال نیرو و شبکه آب، فاضلاب و … ) به همراه شبکه معابر طراحی می‎شود.

مرحله سوم: طراحی ساختمان‎ها و ابنیه‎ی پارک لجستیک

در گام نهایی و بعد از نهایی شدن طرح آماده سازی، طرح معماری تهیه می‎شود. در این گام که خود دارای دو مرحله (مرحله اول و مرحله دوم) است، نقشه‌های دقیق اجرایی انبارها هانگارها، سیلوها، سردخانه‎ها، مخازن ذخیره مایعات، کارگاه‎ها و ساختمان‎های خدماتی طراحی می‌شود.

طراحی مرکز لجستیک
 

چرا کارفرمایان مهندسان مشاور هفت شهر آریا را برای طراحی لجستیک پارک انتخاب می‎کنند؟

برای مطالعه و طراحی صفر تا صد مراکز لجستیک و تهیه طرح امکان‎سنجی و توجیه اقتصادی و طرح آماده‎سازی و طرح معماری، مهندس مشاور نیازمند ۴ صلاحیت‎ مختلف سازمان برنامه بودجه است. این صلاحیت‏ها شامل مطالعات جغرافیایی و برنامه ریزی فضایی ، شهرسازی، طراحی‌شهری و معماری است. مهندسان مشاور هفت شهر آریا جزو معدود مهندسان مشاوری است که دارای تمام این صلاحیت‎ها است.
همچنین تهیه طرح‎های مراکز لجستیک نیازمند تجربه در این زمینه است. مهندسان مشاور هفت شهر آریا دارای تجربیات مختلف در زمینه طرح‎های امکان‌سنج و توجیه اقتصادی، طرح آماده‌سازی زمین و طراحی ابنیه و ساختمان برای انواع پروژه‎های لجستیکی، صنعتی، اداری و خدماتی در کشور است.
مهندسان مشاور هفت شهر آریا با داشتن این تجربیات و صلاحیت ها به همراه کارشناسان و مهندسانی مجرب توانایی مطالعه و طراحی صفر تا صد اینگونه پروژه‎ها را دارند.